مصطفى النوراني الاردبيلي
360
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مىپيچد و از آنها بالا مىرود . ريشه آن به دو صورت ، يكى نازك و استوانهاى شكل و ديگرى متورم و غدهاى است . ساقه آنكه ظاهرى گرد و منشعب دارد ، به ارتفاع 3 متر مىرسد . برگهاى آن بهشكل قلب ، عارى از دندانه ، شفاف ، نوك تيز و به رنگ سبز روشن است . گل آنكه رنگ گلى روشن دارد ، ميوهاش پوشينه ، كروى و محتوى دانههاى متعدد به رنگ قهوهاى مايل به سياه است . قسمت مورد استفاده اين گياه ريشه متورم آن است كه معمولًا در ارديبهشت ماه از زمين خارج كرده و پس از جدا ساختن ريشكها غدههاى بزرگ آن را به خوبى مىشويند و آن را به قطعات كوچك تقسيم كرده و در مجاورت هوا خشك مىكنند . تركيبات شيميايى : ريشه متورم ژالاپ ، داراى آميدون ، صمغ ، موسيلاژ ، اكسالات كلسيم و 7 تا 12 درصد از نوعى رزين به نام رزين ژالاپ است كه اثر مسهلى غدههاى زيرزمينى ژالاپ ، مربوط به آن است . خواص درمانى : ژالاپ ، از مسهلهاى قوى است ولى متأسفانه اثر ثابت و يكسان غالبا ندارد ، زيرا رزين آن ، هرگز در مقدار معينى از گرد نمونههاى مختلف ژالاپ ، داراى يك نسبت ثابت و مشخص نيست . مقدار كم ژالاپ داراى اثر مليّنى است و از آن براى رفع يبوستها استفاده به عمل مىآيد . « 1 » * ژلاتين دريايى از آلكهاى ( خزه ) دريايى مادهاى را استخراج مىكنند كه داراى مقدار زيادى يد است و به نام ژلاتين نباتى يا ژلاتين دريايى معروف است و گاهى به آن ( اگارد يا آگار ) هم
--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، ج . ص 393 - 389 .